วิธีใช้ แท่นตัดกระเบื้อง ตัดให้ขาดตรงเส้น ขอบไม่บิ่น
ขีดรอบเดียวกลัวไม่ลึก เลยลากลูกกลิ้งซ้ำอีกรอบให้ชัวร์ ความคิดนี้ฟังดูมีเหตุผล แต่จริง ๆ แล้วเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่ทำให้กระเบื้องหักไม่ตรงเส้นและขอบบิ่น การใช้ แท่นตัดกระเบื้อง มีจังหวะของมันอยู่ ถ้าทำถูกขั้นตอน กระเบื้องจะหักขาดเรียบเหมือนมาจากโรงงาน บทความนี้จะพาไล่วิธีใช้แท่นตัดกระเบื้องตั้งแต่เตรียมแท่น ขีด หัก ไปจนถึงการแก้ปัญหาและดูแลแท่นให้ใช้ได้นาน
ก่อนเริ่มใช้ แท่นตัดกระเบื้อง เตรียมอะไรบ้าง?
ตั้ง แท่นตัดกระเบื้อง บนพื้นเรียบที่มั่นคง ไม่โยก ถ้าวางบนโต๊ะ ต้องแน่ใจว่าโต๊ะรับแรงกดได้ ไม่สั่นตอนกดหัก จากนั้นเช็ดรางและฐานให้สะอาด เศษกระเบื้องหรือเม็ดทรายที่ค้างใต้แผ่นจะทำให้กระเบื้องวางไม่แนบ และหักผิดแนวได้ง่าย
ดูลูกกลิ้งตัดว่ายังคมอยู่ไหม ลูกกลิ้งที่ทื่อจะขีดร่องตื้นและไม่สม่ำเสมอ ลองหมุนดูด้วยนิ้วว่าหมุนคล่อง ไม่ฝืด ไม่บิ่น ถ้าลูกกลิ้งมีรอยบิ่นที่ขอบ ให้เปลี่ยนก่อนใช้ เตรียมถุงมือกันบาดกับแว่นตาไว้ด้วย ขอบกระเบื้องที่เพิ่งหักคมมาก และเศษเล็ก ๆ อาจดีดขึ้นตอนกด

วัดและทำเครื่องหมายยังไงให้แม่น
วัดระยะที่ต้องการตัด แล้วขีดเส้นด้วยดินสอหรือปากกาเขียนกระเบื้องที่ผิวหน้า ถ้าผิวกระเบื้องมันจนดินสอไม่ติด ให้แปะเทปกาวกระดาษแล้วขีดบนเทปแทน อย่าลืมเผื่อร่องยาแนวด้วยนะครับ ถ้าวัดระยะชนผนังพอดีแล้วตัดตามนั้นเลย พอปูจริงจะไม่มีที่ให้ร่องยาแนว และบางงานต้องเว้นระยะห่างจากผนังไว้ให้กระเบื้องขยายตัว ระยะเท่าไหร่ให้ทำตามที่ผู้ผลิตกระเบื้องหรือผู้รับเหมากำหนด
ถ้าต้องตัดหลายแผ่นเท่ากัน ให้ตั้งตัวกั้นหรือฉากบนแท่นไว้ที่ระยะนั้นเลย จะได้ไม่ต้องวัดใหม่ทุกแผ่น
วางกระเบื้องบนแท่นยังไง
วางกระเบื้องให้หน้าที่จะโชว์หงายขึ้น ดันขอบกระเบื้องชิดตัวกั้นด้านหลังให้แน่น แล้วปรับให้เส้นที่ขีดไว้อยู่ตรงแนวลูกกลิ้งพอดี วิธีเช็กง่าย ๆ คือเลื่อนหัวตัดมาวางที่ปลายเส้นด้านหนึ่งโดยยังไม่กด ดูว่าลูกกลิ้งตรงกับเส้นไหม แล้วเลื่อนไปอีกปลายดูอีกที ถ้าตรงทั้งสองปลาย เส้นทั้งเส้นก็ตรง
ขีดร่องยังไงให้ได้ร่องที่ดี
นี่คือจังหวะที่สำคัญที่สุดครับ ให้วางลูกกลิ้งที่ขอบกระเบื้องฝั่งที่อยู่ใกล้หรือไกลตัวตามแบบของแท่นรุ่นนั้น แล้วลากหรือดันหัวตัดไปในทิศเดียว ด้วยแรงกดที่สม่ำเสมอตลอดเส้น จนสุดขอบอีกด้าน ขีดครั้งเดียวพอ อย่าขีดซ้ำ เพราะลูกกลิ้งรอบที่สองไม่มีทางลงร่องเดิมได้พอดี จะเกิดร่องเล็ก ๆ สองร่องซ้อนกัน พอกดหัก แรงจะแยกไปสองแนว ขอบเลยบิ่นหรือหักเบี้ยว
แรงกดเท่าไหร่ถึงพอ ขึ้นกับความแข็งของกระเบื้อง กระเบื้องเซรามิกใช้แรงกดไม่มาก ส่วนแกรนิตโต้ต้องกดมากกว่า สังเกตจากเสียงก็ได้ครับ ลูกกลิ้งที่ขีดได้ดีจะมีเสียงซ่าสม่ำเสมอตลอดเส้น ถ้าเสียงขาดเป็นช่วง ๆ แปลว่าแรงกดไม่สม่ำเสมอ หรือลูกกลิ้งเริ่มทื่อ
กดหักยังไงให้ขาดในทีเดียว
พอขีดเสร็จ ให้เลื่อนหัวตัดกลับมาวางตีนกดหักไว้บนกระเบื้อง ให้ตีนกดคร่อมร่องพอดี และวางห่างจากขอบกระเบื้องเข้ามาเล็กน้อย จากนั้นกดด้ามจับลงอย่างมั่นคงและต่อเนื่อง กระเบื้องจะหักออกตามร่อง อย่ากระแทกด้ามแรง ๆ ในทีเดียว และอย่ากดค้างเบา ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มแรงจนนานเกินไป ให้กดด้วยแรงที่พอดีในจังหวะเดียว ถ้ากดแล้วยังไม่ขาด ลองขยับตีนกดไปตำแหน่งอื่นตามแนวร่องแล้วกดใหม่ อย่ากลับไปขีดซ้ำ

ตัดแล้วมีปัญหา สาเหตุมาจากไหน
- หักไม่ตรงเส้น เบี้ยวออกนอกแนว มักมาจากสามเรื่อง คือขีดซ้ำหลายรอบ ตีนกดหักไม่ได้คร่อมร่องพอดี หรือรางแท่นคลอนจนลูกกลิ้งส่าย เช็กทีละข้อ ถ้าเป็นที่รางคลอน ให้ดูว่ามีสกรูปรับตั้งตามคู่มือหรือเปล่า
- ขอบบิ่นเป็นฟันเลื่อย ส่วนใหญ่เป็นเพราะลูกกลิ้งทื่อหรือบิ่น หรือใช้ลูกกลิ้งที่ไม่เหมาะกับความแข็งของกระเบื้อง ลองเปลี่ยนลูกกลิ้งใหม่ แล้วขีดด้วยแรงสม่ำเสมอ ขอบที่บิ่นนิดหน่อยแก้ได้ด้วยการขัดขอบด้วยหินขัดหรือแผ่นขัดเพชร
- กดแล้วกระเบื้องแตกเป็นหลายชิ้น อาจเพราะใต้กระเบื้องมีเศษค้าง ทำให้แผ่นรับแรงไม่เท่ากัน หรือกระเบื้องแผ่นนั้นมีรอยร้าวอยู่ก่อนแล้ว เช็ดฐานให้สะอาด และส่องกระเบื้องก่อนตัดทุกครั้ง
ตัดเสร็จแล้ว เก็บขอบยังไงให้เรียบร้อย
ขอบที่เพิ่งตัดจะคม ถ้าเป็นขอบที่ซ่อนอยู่ใต้บัวหรือชนผนัง อาจไม่ต้องทำอะไรมาก แต่ถ้าเป็นขอบที่โชว์อยู่ ให้ลบคมด้วยหินขัดหรือแผ่นขัดเพชร ขัดเบา ๆ เป็นมุมเฉียงเล็กน้อย จะได้ขอบที่เรียบ และไม่บาดมือ ถ้าเป็นแผ่นขัดเพชรแบบที่ใช้กับน้ำได้ ให้ชุบน้ำก่อนขัด จะช่วยลดฝุ่นและทำให้ขัดลื่นขึ้น ขัดทีละนิดแล้วลูบเช็กด้วยนิ้ว อย่าขัดหนักจนขอบเคลือบผิวหน้ากระเบื้องแตกร่อน เพราะขอบที่โชว์อยู่จะดูไม่เรียบร้อย
ดูแล แท่นตัดกระเบื้อง ยังไงให้ใช้ได้นาน
หลังใช้ทุกครั้ง ให้ปัดเศษกระเบื้องและฝุ่นออกจากรางและฐาน ถ้าใช้หน้างานที่มีปูนกระเด็น ต้องเช็ดออกก่อนแห้ง เพราะปูนที่แข็งติดรางทำให้หัวตัดสะดุด หยอดน้ำมันบาง ๆ ที่รางและแกนลูกกลิ้งเป็นครั้งคราว แล้วเช็ดส่วนเกินออก ไม่ให้เหลือมากจนดักฝุ่น เก็บแท่นในที่แห้ง ไม่วางของหนักทับราง และเปลี่ยนลูกกลิ้งเมื่อเริ่มทื่อ อย่ารอจนตัดเสียไปหลายแผ่นค่อยเปลี่ยน

สรุป
วิธีใช้ แท่นตัดกระเบื้อง ให้ได้ขอบสวย อยู่ที่ขั้นตอนเล็ก ๆ ที่ทำให้ครบ เตรียมแท่นให้สะอาดและมั่นคง วัดโดยเผื่อร่องยาแนว จัดเส้นให้ตรงลูกกลิ้ง ขีดครั้งเดียวด้วยแรงสม่ำเสมอ แล้วกดหักในจังหวะเดียว ชิ้นแคบใช้คีมช่วย ตัดเสร็จลบคมขอบ และดูแลรางกับลูกกลิ้งให้พร้อมใช้เสมอ ถ้ากำลังหาแท่นตัดใหม่ หรือแท่นเดิมเริ่มไม่ไหวกับกระเบื้องแข็ง ลองอ่านวิธีเลือกแท่นตัดกระเบื้องก่อนตัดสินใจ หรือดูรุ่นต่าง ๆ ได้ที่ iToolmart
คุณเคยเสียกระเบื้องไปกี่แผ่นกว่าจะจับจังหวะการกดหักได้ครับ?
