วิธีใช้ กรรไกรตัดท่อ PVC ให้ตรงฉาก ต่อแล้วไม่รั่ว

ปั๊มน้ำ ที่เพิ่งติดตั้งใหม่ ดูดน้ำไม่ขึ้น เดินท่อดูดใหม่ก็แล้ว เปลี่ยนฟุตวาล์วก็แล้ว สุดท้ายไปเจอว่าต้นเหตุคือรอยต่อท่อ PVC จุดเดียวที่ต่อไม่สนิท อากาศเลยรั่วเข้าท่อดูดนั่นเอง อาการแบบนี้เจอได้บ่อยในงานเดินท่อปั๊มน้ำ และส่วนใหญ่เริ่มจากขั้นตอนเล็ก ๆ ที่ถูกมองข้าม คือการตัดท่อนั่นเอง เพราะอาจจะใช้ กรรไกรตัดท่อ ผิดวิธี ปากท่อที่เอียง มีครีบ หรือแตกร้าวนิดเดียว ทากาวยังไงก็ซึมได้ บทความนี้จะไล่วิธีตัดท่อ PVC ตั้งแต่วัด ตัด แต่งปาก ไปจนถึงต่อท่อให้แน่น

ก่อนใช้ กรรไกรตัดท่อ ต้องเตรียมอะไรบ้าง 

ถ้าเป็นการแก้ท่อที่ใช้งานอยู่ ให้ปิดวาล์วน้ำ ตัดไฟปั๊ม แล้วเปิดก๊อกปลายทางระบายแรงดันกับน้ำที่ค้างในท่อออกก่อน ท่อที่ยังมีแรงดันอยู่ พอตัดขาดน้ำจะพุ่งออกมาแรง และปั๊มที่ยังต่อไฟอยู่อาจตัดเข้าทำงานเองกลางคัน เครื่องมือที่ควรมีคือ กรรไกรตัดท่อที่รับขนาดท่อได้ ตลับเมตร ปากกาเขียนท่อ ตัวลบคมท่อหรือกระดาษทราย ผ้าสะอาด น้ำยาทำความสะอาดท่อ และกาวทาท่อ PVC ที่ตรงกับชนิดงาน 

วัดยังไงไม่ให้ท่อสั้นหรือยาวเกิน 

จุดที่คนพลาดบ่อยที่สุดคือวัดจากหน้าข้อต่อถึงหน้าข้อต่อ แล้วตัดท่อตามนั้นเลย พอสวมจริงท่อจะสั้นไป เพราะลืมว่าท่อต้องสวมลึกเข้าไปในข้อต่อด้วย วิธีที่ถูกคือวัดระยะระหว่างหน้าข้อต่อสองตัว แล้วบวกความลึกของบ่าข้อต่อทั้งสองฝั่งเข้าไป ความลึกนี้ดูได้ง่าย ๆ ด้วยการเอาท่อเศษมาสวมข้อต่อจนสุด แล้วขีดเส้นไว้ที่ปากข้อต่อ ระยะจากปลายท่อถึงเส้นคือความลึกที่ต้องบวก ถ้าไม่แน่ใจ ตัดยาวไว้นิดหนึ่งก่อน แล้วค่อยตัดแต่งทีหลัง ตัดเพิ่มได้ แต่ต่อให้ยาวขึ้นไม่ได้นะครับ 

ขีดเส้นรอบท่อให้ตรง 

เส้นที่ขีดจุดเดียวบนท่อ มักทำให้ตัดเอียงโดยไม่รู้ตัว ให้ขีดเส้นรอบท่อทั้งวง วิธีง่ายคือเอาเทปกาวกระดาษพันรอบท่อให้ขอบเทปชนกันพอดี แล้วขีดตามขอบเทป หรือใช้กระดาษแผ่นตรง ๆ พันรอบท่อแทนก็ได้ เส้นรอบวงที่ตรงจะช่วยให้ปากท่อฉาก 

ตัดท่อด้วย กรรไกรตัดท่อ ทำยังไงให้ปากไม่แตก

วางใบมีดให้ตรงกับเส้นที่ขีดไว้ ให้ตัวท่อแนบกับบ่ารองรับเต็มที่ แล้วเริ่มบีบด้าม ถ้าเป็น กรรไกรตัดท่อ แบบเฟืองทดแรง ให้บีบเป็นจังหวะสม่ำเสมอ ไม่ต้องกระแทก ปล่อยให้ใบมีดค่อย ๆ เดินลงไป ระหว่างตัด ให้ประคองท่อไว้ให้ตั้งฉากกับใบมีดตลอด ถ้าท่อเอียงไปมา ปากท่อจะเฉียง ถ้าเป็นท่อเส้นใหญ่ บางคนหมุนท่อเล็กน้อยระหว่างจังหวะบีบ ช่วยให้ใบมีดกินรอบ ๆ ได้สม่ำเสมอขึ้น แต่ต้องดูว่ากรรไกรรุ่นนั้นแนะนำวิธีไหน ท่อ PVC ที่เก่า โดนแดดมานาน หรือตัดตอนอากาศเย็น เนื้อท่อจะเปราะ มีโอกาสแตกร้าวที่ปาก หรือแตกเป็นปากฉลาม ถ้าเจอแบบนี้ ให้ตัดช้าลง ใช้ใบมีดที่คม และถ้าปากท่อร้าว ให้ตัดเลยรอยร้าวออกไปอีกนิด อย่าเอาปากที่ร้าวไปต่อ เพราะรอยร้าวจะลามตอนท่อรับแรงดัน

ถ้าไม่มี กรรไกรตัดท่อ ใช้เลื่อยตัดแทนได้ไหม 

ได้ครับ ช่างหลายคนก็ยังใช้เลื่อยเหล็กตัดท่อ PVC อยู่ โดยเฉพาะท่อเส้นใหญ่ที่กรรไกรรับไม่ไหว แต่มีข้อเสียอยู่สองเรื่อง เรื่องแรกคือตัดให้ฉากยากกว่า เพราะใบเลื่อยมักเลี้ยวไปตามมือ เรื่องที่สองคือเหลือครีบและขุยพลาสติกเยอะกว่ามาก ต้องลบคมนานขึ้น ถ้าจะใช้เลื่อย ให้ยึดท่อไว้ให้นิ่ง ไม่ใช่ถือไว้ด้วยมือ ใช้กล่องตัดองศาหรือเทปพันเป็นแนวช่วยให้ตัดตรง เลื่อยด้วยจังหวะยาว ๆ สม่ำเสมอ แล้วลบครีบด้านในด้านนอกให้หมดก่อนต่อ เศษขุยพลาสติกที่ตกค้างในท่อก็ต้องเคาะหรือเป่าออกให้หมดด้วยนะ ไม่งั้นจะไหลไปติดปั๊มหรือก๊อกปลายทาง 

ทากาวและต่อท่อ ทำยังไงให้แน่น

เช็ดปากท่อและในข้อต่อให้สะอาด แห้ง ไม่มีฝุ่นหรือคราบน้ำมัน ถ้ามีน้ำยาทำความสะอาดท่อ PVC ให้เช็ดก่อน จะช่วยให้กาวจับดีขึ้น ทากาวบาง ๆ แต่ทั่วที่ผิวนอกของปากท่อ ตามความลึกที่ขีดไว้ และทาบาง ๆ ในข้อต่อ อย่าทาหนาจนกาวไหลเยิ้มเข้าไปในท่อ จากนั้นสวมท่อเข้าข้อต่อให้สุดในจังหวะเดียว บิดเล็กน้อยให้กาวกระจายทั่ว แล้วจับกดค้างไว้สักครู่ เพราะท่อมีแนวโน้มจะดันตัวถอยออกมาตอนกาวยังไม่เซ็ต เช็ดกาวส่วนเกินที่ล้นออกมาด้านนอก แล้วปล่อยให้กาวแห้งตามเวลาที่ฉลากกาวกำหนดก่อนเปิดน้ำหรือเดินปั๊ม อย่ารีบ เพราะรอยต่อที่โดนแรงดันก่อนกาวแห้งดี มักซึมหรือหลุด

สรุป 

วิธีใช้ กรรไกรตัดท่อ PVC ให้ต่อแล้วไม่รั่ว เริ่มจากปิดน้ำตัดไฟปั๊มก่อน วัดโดยบวกความลึกบ่าข้อต่อ ขีดเส้นรอบท่อ ตัดให้ฉากด้วยกรรไกรตัดท่อที่คม ลบคมด้านในด้านนอก ลองสวมก่อน แล้วค่อยทากาวบาง ๆ สวมทีเดียว กดค้างไว้ และรอให้แห้งก่อนเปิดน้ำ ส่วนท่อดูดของปั๊ม ยิ่งต้องพิถีพิถันทุกรอยต่อ ถ้ากำลังหาเครื่องมือตัดท่อตัวใหม่ ลองอ่านวิธีเลือกกรรไกรตัดท่อกับคัตเตอร์ตัดท่อให้ตรงกับงานก่อน หรือดูรุ่นต่าง ๆ ได้ที่ iToolmart ปั๊มน้ำที่บ้านคุณ เคยดูดไม่ขึ้นเพราะรอยต่อท่อรั่วบ้างไหมครับ?